عاشورا

عملیات عاشورا
عملیات عاشورا با رمز یا اباعبد الله الحسین (ع) در محور ایلام – میمک به صورت نیمه گسترده در تاریخ ۲۶/۷/۱۳۶۳ به فرماندهی سپاه پاسداران انجام شد.
در قرارداد ۱۹۷۵ الجزایر، خط الراس ارتفاعات میمک به عنوان مرز ایران و عراق تعیین گردید. سپس کمیته های مشترک دو کشور برای تهیه اسناد لازم و میله گذاری مرز به گفتگو پرداختند. این گفتگوها که به کندی انجام می شد، تا آستانه وقوع انقلاب اسلامی به نتیجه تعیین کننده ای نرسید. در این میان، رژیم عراق که به تعیین قطعی مرزها تمایلی نشان نمی داد، با پیروزی انقلاب اسلامی زمینه را بر ملغی کردن قرارداد مذکور فراهم دید و در تاریخ ۱۹/۶/۱۳۵۹ به میمک حمله کرد و در تاریخ ۲۱/۶/۱۳۵۹ آن را اشغال کرد.
چهار ماه بعد (۱۹/۱۰/۱۳۵۹)، طی عملیات ضربت ذوالفقار، اگر چه دشمن از قلل میمک عقب رانده شد، لیکن شمال و غرب این منطقه همچنان تحت اشغال او بود. این وضعیت ادامه داشت تا این که عملیات عاشورا به منظور آزادسازی ارتفاعات شمال میمک و نیز دامنه غربی آن طراحی و به اجرا درآمد.


اهداف عملیات
– انهدام بخشی از قوای دشمن.
– تحمیل پدافند در دشت به دشمن.
– ایجاد تسهیلات در رفت و آمد از جنوب به غرب و بالعکس و نیز ارتباط و اتصال جبهه های جناحین میمک.
– آزاد سازی قسمتی از اراضی اشغالی.
– تامین منطقه میمک با تسخیر و تصرف ارتفاعات مهم منطقه، همچون: گرگنی، فصیل و فرورفتگی میمک.


موقعیت منطقه
سراسر منطقه عملیاتی پوشیده از شیارها و پستی و بلندی های بسیاری است که پراکندگی آنها شکل پیچیده ای به منطقه می دهد. نوع زمین منطقه از خاک رس و در بعضی نقاط همراه با شن می باشد که حرکت خودروها را دچار مشکل می کند.
حد فاصل تنگه های بینا و بیجار که عملیات در آن متمرکز گردیده بود، ارتفاعات نسبتا بلندی قرار دارد که مرتفع ترین آنها کوه میمک است. به هر میزان که از ارتفاعات به طرف خاک عراق پیشروی شود، به تدریج زمین پست تر گردیده و تقریبا مسطح می شود.
ارتفاعات مهم این منطقه عبارتند از: کانی سخت، زالوآب، شورشیرن، شینو، میمک، فصیل، گرگنی، تلخاب، گلم زرد، قلالم و کانی شیخ.


استعداد دشمن
– تیپ های ۴۰۳، ۵۰۳ و ۶۰۴ پیاده.
– تیپ ۴ پیاده کوهستانی.
– تیپ ۴۶ مکانیزه.
– تیپ ۱۲ زرهی.
– یک گردان از گارد ریاست جمهوری.
– یک گردان کماندویی.
– یک گردان جیش الشعبی.

سازمان رزم خودی
فرماندهی و هدایت عملیات بر عهده قرارگاه سلمان بود و نیروهای عمل کننده متناسب با وظایف و اهداف مورد نظر به چهار قسمت به شرح زیر تقسیم شدند:

قرارگاه سلمان
فجر ۱
سپاه = تیپ مستقل ۲۱ امام رضا (ع) با ۴ گروهان تانک از تیپ زرهی ۲۸ صفر.
ارتش = تیپ ۱ لشکر ۸۱ زرهی با ۲ گردان.
فجر ۲
سپاه = تیپ مستقل انصار الحسین (ع).
در احتیاط کل عملیات بودند و تا پایان عملیات وارد عمل نشدند.
فجر ۳
سپاه = لشکر ۵ نصر با ۴ گردان + ۱ گروهان تانک از تیپ زرهی ۲۸ صفر.
ارتش = گردان ِ ۲۱۱ تانک از لشکر ۸۴ پیاده.
فجر ۴
سپاه = تیپ مستقل ۲۹ نبی اکرم (ص).
ارتش = یک گروهان از گردان ۲۱۱ تانک.
توپخانه = ۳ گردان از ارتش و ۲ گردان از سپاه.


طرح عملیات
پس از انجام شناسایی های لازم، عملیات از سه محور زیر طراحی گردید:
محور اول= ارتفاعات فصیل، ۳۵۰ و بانی- تلخاب، که در مأموریت فجر ۱ بود.
محور دوم = ارتفاعات فصیل و یال میمک، که در مأموریت فجر ۳ بود.
محور سوم = فرورفتگی میمک، که در مأموریت فجر ۴ بود.


شرح عملیات

از غروب روز ۲۵/۷/۱۳۶۳، نیروها به طرف اهداف خود حرکت کردند. درگیری با دشمن با رمز یا اباعبدالله الحسین (ع) حدود ساعت ۰۱:۳۰ بامداد در محور میانی (فصیل) آغاز شد و رزمندگان پس از چندین ساعت نبرد موفق شدند در ساعت حدود ۹ صبح ارتفاعات فصیل را تصرف و سپس پاکسازی کنند. در این میان، تلاش برای تصرف یال میمک (۳۴۸) به نتیجه نرسید.

در محور جنوبی (فرورفتگی میمک) که درگیری در ساعت ۰۲:۴۵ آغاز شد، اگر چه نیروها توانستند به برخی از اهداف خود دست یابند، لیکن در حالی که فاقد سنگرهای دفاعی بوده و از امکانات پشتیبانی نیز بی بهره بودند، با پاتک زرهی دشمن مجبور شدند عقب نشینی کنند.

در محور شمالی (گرگنی)، نیروها که اغلب اوقات خود را به خنثی سازی میادین مین و بازکردن معبر اختصاص داده بودند، سرانجام پس از مدتی درگیری با دشمن توانستند ارتفاع گرگنی را تصرف کنند.
در این میان دشمن با جمع آوری و سازماندهی نیروهایش از صبح روز دوم پاتک های سنگین خود را که به آتش شدید توپخانه و حملات هوایی همراه بود، آغاز کرد و هر بار با مقاومت نیروهای خودی مواجه شد و ضمن تحمل تلفات و ضایعات مجبور می شد عقب نشینی کند.
نهایتا، پس از چند روز درگیری بین طرفین، مواضع متصرفه تأمین گردید.


نتایج عملیات

– بازپس گیری بیش از ۵۰ کیلومتر مربع از مناطق اشغالی.
– تصرف بخش مهمی از ارتفاعات منطقه (فصیل – گرگنی).
– در معرض تهدید قرار گرفتن جاده بدره – مندلی.
– آزاد شدن جاده مرزی خودی.
– کشته و زخمی شدن حدود ۱۵۰۰ نفر از نیروهای دشمن.
– به اسارت درآمدن ۱۹۰ نفر.
– انهدام چندین دستگاه تانک و خودرو نظامی.
– به غنیمت درآمدن ۴ تانک، ۷ خودرو، ۶ قبضه تفنگ ۱۰۶ میلیمتری، ۲۹ قبضه خمپاره انداز و تعداد زیادی سلاح سبک و مهمات.


خلاصه گزارش عملیات
رمز عملیات : یا اباعبد الله الحسین (ع)
آغاز عملیات : ۲۶/۷/۱۳۶۳
پایان عملیات : ۳۰/۷/۱۳۶۳
جبهه: میانی
مکان عملیات: ایلام – میمک
نوع تک : نیمه‌گسترده
فرماندهی: سپاه

سازمان عمل‌کننده : مشترک

نقشه عملیات
About مدیر اصلی